Có thể nói rằng sẽ không đơn giản chút nào khi nói về sự đơn giản, lý do là có rất nhiều cách nhìn khác nhau về sự đơn giản và cũng có nhiều triết lý liên quan đến lối suy nghĩ và lối sống đơn giản mà đỉnh cao là Chủ nghĩa tối giản (Minimalism) - một phong trào nghệ thuật được phát triển tại New York - vào đầu thập niên 1960. Lúc đầu nó hình thành trong lĩnh vực điện ảnh và âm nhạc, nhưng dần dần, nó biến thành một triết lý và một cách sống trên thế giới.

Tại Nhật, có một phong cách sống được ưa chuộng - gọi là Danshari - cũng là biểu tượng cho phong cách sống đơn giản của người Nhật.

Khi đi sâu tìm hiểu về sự đơn giản, tôi nhận thấy có hai thứ đơn giản dưới đây:

Đơn giản hiểu theo nghĩa là bỏ bớt.

Đơn giản theo nghĩa này là bỏ đi những thứ rườm rà và tập trung vào những gì là chính yếu, cốt lõi. Thí dụ, thay vì trưng bày quá nhiều thứ trong một căn phòng, thì người ta chỉ trưng bày những thứ thật cần thiết mà thôi.

Hoặc thay vì trình bày nhiều chủ đề trong một buổi hội thảo hoặc làm việc - khiến cho nội dung thảo luận bị tản mạn - diễn giả chỉ tập trung vào một số nội dung chính.

Đơn giản hiểu theo nghĩa là tiến đến sự tinh túy.

Với ý nghĩa này, sự đơn giản không chỉ là sự bỏ bớt mà đó là sự biến đổi những điều, những nội dung vốn dĩ là phức tạp, rắc rối thành điều dễ hiểu và ngắn gọn nhất.

Chúng ta đều biết về thuyết tương đối của nhà bác học Albert Einstein, để thuyết phục giới khoa học lúc bấy giờ, ông đã có nhiều chứng minh rất phức tạp. Thuyết này không hề dễ hiểu với một người bình thường dù nó tác động đến tất cả nhân loại. Nhưng ông đã có cách giải thích rất đơn giản khi ông nói "Khi một người đàn ông ngồi bên cô gái đẹp một giờ, thời gian dường như chỉ mới một phút, nhưng khi đặt anh ta lên bếp lò nóng một phút, thời gian tưởng đã hàng giờ, đó là thuyết tương đối".

Thực hành sự đơn giản theo nghĩa tiến đến sự tinh túy:

Trong cuộc sống và công việc, phần lớn chúng ta đều mắc phải một bệnh (còn gọi là tật), là thường nói dông dài, khiến những việc đơn giản được lý giải một cách phức tạp, còn việc phức tạp sẽ dễ biến thành rối rắm, khó hiểu. Để thực hành được sự đơn giản này, đòi hỏi chúng ta cần phải đơn giản hóa suy nghĩ và đặc biệt là phải biết cách khái quát các suy nghĩ của mình. Điều này có thể được thực hành đơn giản như sau:

Trước hết, bạn phải hiểu thật rõ về sự việc hoặc vấn đề mình muốn trình bày; để bảo đảm rằng bạn đã hiểu rõ, hãy nhắm mắt lại và tự trình bày điều mình hiểu, hãy tự đặt các câu hỏi như tại sao? thế nào? điều gì vậy? và tự mình trả lời cho thông suốt.

Từ việc hiểu rõ này, hãy tự trình bày cho mình theo cách ngắn gọn nhất, sau đó, xem nội dung đã gọn và đủ chưa (điều khó nhất chính là gọn mà vẫn phải đủ), sau đó thực hiện tiếp lần 2, lần 3 và có thể nhiều hơn để bảo đảm là đã “gọn và đủ” nhất.

Sau cùng, trước khi trình bày cho người khác, bạn cần sắp xếp trình tự để dẫn dắt người nghe. Nếu được, hãy ghi trình tự đó ra một tờ giấy hay quyển sổ nhằm bảo đảm việc trình bày được theo thứ tự.

Cứ làm như vậy với tất những vấn đề bạn dự tính trình bày, lúc đầu sẽ hơi mất thời gian, nhưng lâu dần, bạn sẽ hình thành nên một thói quen khái quát và đơn giản trong suy nghĩ, từ đó sẽ không phải mất nhiều thời gian để biến điều phức tạp thành đơn giản nữa.

Albert Einstein cũng có một câu nói rất nổi tiếng “If you can't explain it simply, you don't understand it well enough.” (Nếu bạn không thể giải thích việc gì đó một cách đơn giản, điều này nghĩa là bạn không hiểu nó đủ rõ).