Khái niệm lạm phát (Inflation) là hiện tượng tăng giá chung của mọi hàng hóa và dịch vụ theo thời gian - đồng nghĩa với việc sức mua của tiền bị suy giảm do cần nhiều tiền hơn để chi trả cho cùng một hàng hóa hay dịch vụ, hay nói đơn giản hơn là “tiền mất giá”.

Lạm phát có tốt không?

Lạm phát không phải luôn luôn xấu – ít nhất cho một số cá nhân, tổ chức, lạm phát có thể mang lại những lợi ích tích cực. Một số hiệu ứng tích cực của lạm phát gồm có:

Lợi ích cho người bán hàng: Ví dụ người bán nhập nguyên liệu với giá thấp. Khi lạm phát, sản phẩm tăng giá, dẫn đến sản phẩm có thể được bán ở giá cao (điều kiện bán hàng phải thu tiền ngay).

Lợi ích khi bạn là người đi vay nợ: Lạm phát khiến tiền mất giá. Do đó nếu bạn là người đang đi vay nợ (bằng VND) thì với cùng một khoản nợ, khi đồng tiền mất giá, áp lực trả nợ của bạn cũng giảm.

Bạn là người nắm giữ tài sản dài hạn. Tiền mất giá tức là với tài sản có trong tay, ví dụ vàng, ngày nay bạn có thể quy đổi thành nhiều tiền mặt hơn so với lúc bạn mua tài sản đó.

Trong các trường hợp nào, lạm phát sẽ có tác động tiêu cực đến cá nhân và doanh nghiệp?

Lạm phát có thể gây ra những tác động tiêu cực đến cá nhân và doanh nghiệp. Sau đây là một số tình huống tiêu biểu:

Khi tiền mất giá, nhìn chung nếu tốc độ gia tăng thu nhập của cá nhân và doanh nghiệp không nhanh bằng mất độ tiền bị mất giá, cá nhân và doanh nghiệp sẽ bị thiệt hại. Ví dụ: Doanh thu của công ty năm ngoái và năm nay bằng nhau, tức có thể hiểu thực chất là doanh thu có giảm.

Khi doanh nghiệp cho khách hàng vay nợ mà đồng tiền mất giá, tức là sau một thời gian, dù có thu hồi được 100% khoản cho nợ thì doanh nghiệp cũng xem như đã bị thiệt hại.

Tài sản, ví dụ BĐS hoặc vàng, càng lúc càng đắt đỏ khiến cho việc sở hữu chúng trở nên khó khăn hơn.

Như vậy chúng ta có thể thấy rằng lạm phát không phải là kiến thức kinh tế khô khan mà có tác động trực tiếp đến đời sống hàng ngày của chúng ta và đến doanh nghiệp mà chúng ta đang làm việc.

Hiểu được lạm phát là điều cần thiết. Quan trọng hơn cả, chúng ta cần biết mình cần phải làm gì?

Về phía cá nhân:

Phát triển bản thân: Khi phát triển bản thân, tốc độ phát triển, gia tăng thu nhập của các bạn sẽ vượt xa tốc độ lạm phát. Do đó lạm phát sẽ không phải là vấn đề thực sự lớn cho bạn và gia đình. Thực tế, nhiều chuyên gia kinh tế, bao gồm Warren Buffett cũng cho rằng khoản đầu tư có lợi nhất chính là đầu tư cho sự phát triển của bản thân.

Chia nhỏ rủi ro: Thay vì tập trung toàn bộ tài sản ở dạng tiền mặt, bạn có thể cân nhắc nắm giữ một ít vàng, hoặc tích lũy để nắm giữ các tài sản có giá trị khác, như nhà, đất. Với thời gian, dù cho tiền có mất giá nhưng các loại tài sản này sẽ gia tăng giá trị và thường sự gia tăng giá trị này sẽ vượt xa tốc độ mất giá của đồng tiền.

Về phía công ty:

Hạn chế công nợ: Như đã giải thích ở trên, ngoài các rủi ro khó thu hồi, thì lạm phát cũng khiến cho phần công nợ thu hồi được sau một thời gian có ít giá trị hơn lúc khách mua hàng. Việc hạn chế công nợ hay thu hồi được công nợ nhanh hơn là giải pháp thực tế giúp cho tài chính doanh nghiệp trở nên tốt hơn.

Doanh thu tăng nhanh: tốc độ tăng doanh thu nhanh (thông qua việc bán cho khách hàng mới, bán thêm nhiều sản phẩm cho khách hàng cũ, mở rộng thị trường, ngành hàng...) là những giải pháp quan trọng giúp tổ chức giảm thiểu rủi ro của lạm phát và tiếp tục đà tăng trưởng.

Sử dụng các công cụ tài chính để hạn chế rủi ro lạm phát ví dụ mua bảo hiểm tiền gửi, gửi bằng USD, … có thể giúp hạn chế một phần rủi ro liên quan đến lạm phát.

Chắc chắn sẽ còn nhiều giải pháp khác ngoài các gợi ý trên để chúng ta vượt qua sự khó khăn và rủi ro của lạm phát. Mong rằng bài viết này giúp nâng cao nhận thức của chúng ta trong việc xác định các ưu tiên trong đầu tư cho cá nhân và doanh nghiệp.

Chúc thành công!