Trong lịch sử nhân loại có một hoạt động cực kỳ quan trọng, đã giúp con người phát triển vượt bậc so với các loài khác, đó là hoạt động học tập. Từ thời nguyên thủy, khi chưa có chữ viết, con người đã học bằng cách bắt chước và truyền kinh nghiệm cho nhau qua hành động, lời nói, hình ảnh… Với việc phát minh ra chữ viết, con người bắt đầu truyền kinh nghiệm qua văn tự, sau đó, đến khi phát minh máy in thì các tài liệu truyền kinh nghiệm được quảng bá rộng rãi, cùng với đó là việc thành lập các trung tâm học tập, các viện nghiên cứu, lưu trữ…

Ngày nay, việc phát minh internet cùng với sự hình thành các mạng xã hội, các trang web nghiên cứu…thì thông tin và kiến thức của nhân loại đã được truyền bá cực kỳ nhanh, thậm chí theo thời gian thực, gần như cùng lúc khi sự việc diễn ra.

Tuy nhiên, tất cả những tiến bộ này lại đưa con người đối đầu với các thách thức lớn hơn, đó là (1) con người dễ trở nên lười biếng, không chịu tìm hiểu, nghiên cứu, học tập bởi vì cho rằng mọi thứ đã có sẵn; (2) thông tin và kiến thức tràn ngập, đúng sai lẫn lộn, khiến con người rơi vào tình trạng quá tải trong tiếp nhận, xử lý thông tin; (3) chúng ta dễ dàng rơi vào sự tụt hậu nếu không kịp thời cập nhật thông tin, kiến thức khi mà thế giới đang có tốc độ thay đổi cực nhanh.

Vì thế, thay vì đưa ra lời kêu gọi nên học tập, tôi muốn đưa ra một thông điệp ngược lại, đó là, nếu không liên tục học tập, điều gì sẽ xảy ra với chúng ta?

Lạc hậu, kém thích nghi: đây là điều đau khổ và bất hạnh nhất cho bất kỳ ai đang sống trong thời đại này; trừ những người không còn tham gia tích cực vào đời sống xã hội như người quá lớn tuổi, người bị cách ly khỏi xã hội, tâm thần… Phần lớn chúng ta, kể cả khi đã về hưu, hoặc đối với các vị tu hành thì việc bị lạc hậu về kiến thức sẽ khiến chúng ta kém thích nghi với cuộc sống và dễ có cảm giác đang bị bỏ rơi.

Không thể thăng tiến trong công việc, nghề nghiệp: Bạn là nhân viên kế toán? Bạn nghĩ gì khi các đồng nghiệp đều thông thạo các phần mềm, các công cụ tính toán, phân tích; riêng bạn, vẫn phải nhập số liệu bằng tay và chỉ biết sử dụng excel, thậm chí còn không thông thạo…Bạn là một trợ lý của ban lãnh đạo? Trong khi nhiều trợ lý khác đã sử dụng phần mềm quản lý văn phòng, để theo dõi và quản lý công việc, riêng bạn chỉ biết ghi chép vào sổ tay hoặc chỉ là lưu lại trên các file?

Diễn đàn Kinh tế thế giới tổ chức tại Davos năm 2023 đã đưa ra top 10 kỹ năng cần có cho con người trong thế giới hiện đại, trong đó có một kỹ năng là “Sự tò mò và học tập suốt đời” (Curiosity and lifelong learning). Đây là một khuyến cáo rất có ý nghĩa vì trong thế giới ngày nay, con người không thể phát triển nghề nghiệp của mình chỉ với vài kỹ năng như cách đây hàng trăm năm. Lấy thí dụ người quản lý việc kinh doanh cho một nhà hàng, trước đây, người ấy chỉ cần khoảng 4 - 5 kỹ năng như quản lý vận hành, phục vụ khách hàng, giao tiếp, kiến thức ẩm thực… Nhưng hiện nay, nếu bạn đưa câu hỏi đó cho ChatGPT, sẽ được câu trả lời gần 20 kỹ năng khác nhau mà người này cần phải có, trong đó, có những kỹ năng chỉ mới xuất hiện gần đây như kỹ năng sử dụng công nghệ phần mềm quản lý, công nghệ AI, các quy định về an toàn thực phẩm, kiến thức xử lý môi trường, tư duy sáng tạo, xử lý khủng hoảng…

Albert Einstein là người sống trước chúng ta hàng trăm năm (1879-1955), đã nói ”Học hỏi không phải là công việc của tuổi trẻ; đó là công việc của cả đời”. Elon Musk, người sáng lập SpaceX và Tesla - tỷ phú thứ hai trên thế giới với tài sản trị giá 195 tỷ USD - là một tấm gương về học tập không ngừng nghỉ trong thời hiện đại. Ông liên tục học hỏi và khám phá những lĩnh vực mới từ công nghệ xe điện, vũ trụ đến năng lượng tái tạo.

Nhà sáng lập TPC Group, bác Vũ Thị Lan, trong phần cuối quyển tự truyện của mình, đã nêu lên những điều mà bà luôn tâm niệm trong quá trình quản lý doanh nghiệp, trong đó, có một ý quan trọng là “Học và học mãi”. Tư duy này đã giúp định hình cho các con, cháu của bà và cho những người gia nhập TPC Group, một văn hóa đúng đắn, giúp TPC Group luôn phát triển bền vững.

Vậy “Học tập không ngừng là gì?” Tại TPC Group, “Học tập là một quá trình chủ động, liên tục tìm kiếm và tiếp thu kiến thức, kỹ năng mới trong suốt cuộc đời, không giới hạn trong phạm vi nào và cũng không giới hạn với phương cách nào nhưng phải phục vụ cho nhu cầu phát triển của tổ chức và cá nhân”. Định nghĩa này bao hàm 4 ý chính, đó là:

Một quá trình chủ động, liên tục: điều này vừa cho thấy học tập phải được thực hiện liên tục suốt đời, và quan trọng hơn, đó là sự chủ động, có nghĩa là chúng ta không ngồi chờ tổ chức hoặc ai đó yêu cầu mình học điều này hay điều khác; dĩ nhiên những yêu cầu học tập do tổ chức đề ra phải được ưu tiên.

Không giới hạn trong phạm vi nào: TPC Group là một tập đoàn kinh doanh - đầu tư đa ngành, vì thế sẽ không có sự ràng buộc học hỏi trong phạm vi hẹp của một vài ngành nghề; tương tự với một vị trí công việc cụ thể cũng sẽ không có giới hạn nào về kiến thức, kỹ năng cần học. Thời đại ngày nay, luôn đòi hỏi mọi người phải có những kiến thức tổng quát; một kế toán viên có kiến thức về pháp lý, nhân sự, công nghệ… chắc chắn sẽ được trọng dụng hơn là chỉ thành thạo việc hạch toán.

Không giới hạn với phương cách nào: việc học hiện nay được thực hiện muôn hình muôn trạng, không phải chỉ đến dự một khóa học mới gọi là đi học, việc học còn được thực hiện qua rất nhiều phương cách như đọc sách, tra cứu trên mạng, tham dự hội thảo, nói chuyện trao đổi, học online… Ngoài việc qua các giảng viên, các nhà nghiên cứu, ta còn học từ cấp trên, từ đồng nghiệp và cả cấp dưới.

Phục vụ cho nhu cầu phát triển của tổ chức và cá nhân: dù ý ở trên khẳng định là không có sự giới hạn nào, nhưng chúng ta biết rằng năng lực học tập của mỗi người đều có giới hạn nhất định, nếu việc học tập không có mục tiêu rõ ràng sẽ dẫn đến sự lãng phí về thời gian, công sức, tiền bạc; do đó hãy chọn học những kiến thức nội dung phục vụ cho nhu cầu phát triển của tổ chức và cá nhân.

Người Anh có một câu nói khá hay về việc học, đó là: “The most beautiful thing about learning is that no one can take it away from you” (Tạm dịch: Điều tuyệt vời nhất của việc học hành là không ai có thể lấy nó ra khỏi bạn). Những tài sản vật lý như nhà cửa, xe cộ, tiền bạc…sẽ hao mòn, hư hỏng và mất dần trong quá trình sử dụng, ngoài ra, nó còn có thể bị lấy cắp; nhưng kiến thức, kỹ năng từ quá trình học tập sẽ không bao giờ bị hao mòn hoặc bị mất cấp trong quá trình sử dụng.

Đến đây, chúng ta đã hiểu được vì sao cần xây dựng văn hóa “học tập không ngừng nghỉ” tại TPC Group. Học tập không những giúp chúng ta góp phần phát triển cho tổ chức - là nơi chúng ta được đóng góp, được ghi nhận và được tiến thân; học tập còn mang lại cho mỗi chúng ta những giá trị mới, giúp nâng tầm của cá nhân trong tổ chức và trong xã hội.

Hãy bắt đầu kế hoạch học tập của các bạn ngay bây giờ, chúc các bạn thành công.