Có một doanh nhân nọ, sau khi thành đạt trong kinh doanh, ông giao công việc điều hành lại cho người con, ông chỉ giữ ghế Chủ tịch HĐQT và quay về ngôi làng nhỏ, nơi ông từng sống tuổi ấu thơ, mua một căn nhà với khu vườn khá rộng để trồng hoa và cây cảnh, hưởng thú điền viên.

 Là người rất yêu cây cỏ, ông bỏ khá nhiều tiền để mua các loại cây và hoa quý giá, hàng ngày ông đều tự tay chăm sóc và vun tưới kỹ lưỡng. Nhưng sau gần một năm chăm sóc, ông nhận thấy rằng phần lớn các cây quý mà ông đặt nhiều kỳ vọng lại cứ héo úa dần hoặc không ra hoa như ông từng thấy tại nhiều nơi khác. Ngược lại, một số giống mà ông chỉ cần chúng điểm xuyến cho màu sắc khu vườn lại phát triển xum xuê, dù nằm ở những góc khuất và không được chăm bón.

Buồn bã, ông đem câu chuyện này tâm sự với một người thân trong làng, người này nghe xong liền giới thiệu cho ông đến tham vấn ý kiến của một bác nông dân già, đã từng sống và canh tác rất lâu đời tại ngôi làng này.

Bác nông dân sau khi nghe câu chuyện của doanh nhân, đã cùng ông đến xem khu vườn; sau vài buổi tìm hiểu tất cả các loại cây và hoa trong khu vườn, bác nông dân đã giúp cho doanh nhân phân loại chúng thành ba nhóm.

Nhóm thứ nhất, là nhóm cây và hoa tuy rất đắt tiền và rất đẹp nhưng hoàn toàn không thể trồng trên khu đất này; bác nông dân khuyên ông rằng dù có cố gắng đến mấy cũng không thể nuôi sống chúng được vì cả đất và nước trong làng đều không phù hợp với nhóm này. Bác nông dân giúp doanh nhân chọn lại một số ít loại và khuyên nên trồng trong các chậu, chăm bón theo chế độ riêng.

Nhóm thứ hai, tuy không đắt tiền lắm, nhưng là nhóm tạo nên những màu sắc chính và đáng yêu cho khu vườn, theo bác nông dân, nhóm này sẽ phát triển rất tốt do phù hợp với đất và nước tại ngôi làng. Dĩ nhiên là nhóm này cũng cần sự chăm sóc thường xuyên để duy trì sự phát triển trong khu vườn.

Nhóm thứ ba, có giá khá rẻ, thậm chí theo bác nông dân, không cần mua mà có thể tìm trên các bờ đê trong làng, nhưng đây là các loài xâm lấn, chúng phát triển nhanh và giành giật không gian sống của các nhóm nêu trên. Nếu muốn trồng, nên giới hạn chúng trong không gian nhất định và thi thoảng phải tìm cách tỉa bỏ bớt.

Bài học về trồng hoa trong khu vườn khiến vị doanh nhân giật mình nhớ lại con đường mà doanh nghiệp của ông đã trải qua trước đó. Để thành công được như ngày nay, ông đã từng nếm qua nhiều thất bại và thất bại lớn nhất mà ông học được đó là cách chọn và dùng người.

Trước đây, khi bắt đầu lập nghiệp, do chưa hiểu nhiều về quản trị DN cũng như một số việc chuyên môn, ông đã bỏ ra nhiều tiền để thuê những người mà theo ông, đó là những nhân tài, về làm việc với DN mình. Họ rất giỏi và thành công tại nhiều DN khác, nhưng sau khi làm việc với ông một thời gian, họ không những không đóng góp gì nhiều mà còn luôn than phiền rằng họ thiếu đất dụng võ tại DN của ông.

Bên cạnh đó, ông cũng tuyển không ít người mà họ luôn nói rất hay trong các buổi phỏng vấn và đưa ra mức lương khá thấp so với mặt bằng lương chung khiến ông đồng ý tiếp nhận ngay từ vòng phỏng vấn đầu tiên. Nhưng phần lớn những người này, khi được giao việc thì họ làm việc với thành tích không cao, nhưng lại có những báo cáo hoành tráng; ngược lại, nếu không xong việc thì họ đưa ra nhiều lỳ do khách quan để biện minh cho sự thất bại này.

Số người còn lại, tuy không thật sự nổi bật và không biết cách phô trương khi được phỏng vấn. Sau khi tuyển dụng, họ làm việc rất chăm chỉ, thầm lặng, nhưng luôn đạt hiệu quả cao và đúng hạn, chính họ là những người đã giúp DN của ông phát triển bền vững, và giúp ông yên tâm giao lại sự nghiệp sau gần 20 năm hoạt động.

Ông không ngờ bài học về trồng cây từ bác nông dân lại rất giống như bài học về việc sử dụng nhân sự mà ông đã trải qua hàng chục năm trước đó. Tiễn bác nông dân ra về, ông không quên tặng bác món quà mà người thân của anh đã gợi ý, tuy món quà không đắt tiền, nhưng bác nông dân cảm ơn rối rít và cứ hỏi vì sao ông lại biết rằng bác rất thích những thứ này.

Bóng dáng bác nông dân đã khuất sau hàng cây, nhưng ông vẫn còn đứng tần ngần và nhớ như in lời nói của bác nông dân trước khi chia tay, đó là “Ông cần phải chọn những giống phù hợp để trồng nhé, có loại mắc tiền, nhưng chưa chắc phù hợp, mua về tốn kém vô ích. Ngược lại, có loại rẻ tiền, thậm chí không cần mua, nhưng phải để ý đến nó, nếu không, nó phá hết các loài có ích và làm hỏng khu vườn”.

Ông chợt nhớ vào tuần trước, người con của ông có gởi mail báo cho ông một danh sách hàng chục người mà cậu ấy dự tính sẽ cho nghỉ việc vào đầu năm sau, do không còn phù hợp; trong danh sách đó, có nhiều người đã gắn bó với ông hàng chục năm. Lúc đó, ông trả lời với con là để bố xem, nhưng trong lòng ông đã chuẩn bị câu trả lời cho đầu tuần sau là “tùy con” và sẽ để cho con ông quyết định.

Nhưng giờ đây, sau khi làm việc với bác nông dân, ông quyết định sẽ lên thành phố vào tuần sau để thảo luận với con ông về việc này. “Phù hợp”, hai từ mà ông đã tạm quên trong hơn một năm qua sau khi chuyển giao chiếc ghế điều hành cho con; đến nay, hai từ này đang quay trở lại đầu của ông. Ông nhất định sẽ phải cùng cậu con trai ngồi xuống và thảo luận thật kỹ về hai từ này. Có thể, một số nhân sự không còn phù hợp với tình hình mới, nhưng dứt khoát phải giữ lại người còn phù hợp. Họ là ai, ông sẽ tiếp tục suy nghĩ về những tiêu chí để thống nhất với con mình.

Trên hết, theo ông là cần phải có giải pháp, giống như bác nông dân đã khuyên ông, đó là cách chọn lọc và có giải pháp phù hợp với từng nhóm. Khu vườn đẹp, cần có nhiều loại hoa với những cách chăm sóc khác nhau. Doanh nghiệp cũng vậy, bên cạnh việc sàng lọc với những nhân sự không phù hợp, cần phải biết giữ gìn và chăm sóc những nhân sự phù hợp.
Phù hợp, cũng là hai từ chính (key words) mà các thế hệ điều hành tại TPC Group luôn theo đuổi.