bản tin pháp luật THÁNG 03

1. Hướng dẫn xác định các bên có quan hệ liên kết trong giao dịch liên kết từ 27/03/2025

Chính phủ đã ban hành Nghị định 20/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 27/3/2025) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 132/2020/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Theo đó, NĐ 20 đã sửa đổi, bổ sung điểm d, điểm k và bổ sung điểm m khoản 2 Điều 5 NĐ 132 quy định về các bên có quan hệ liên kết, cụ thể:
 
 - Tại điểm d NĐ 20 quy định: “Một doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho một doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào (bao gồm cả các khoản vay từ bên thứ ba được đảm bảo từ nguồn tài chính của bên liên kết và các giao dịch tài chính có bản chất tương tự) với điều kiện tổng dư nợ các khoản vốn vay của doanh nghiệp đi vay với doanh nghiệp cho vay hoặc bảo lãnh ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay và chiếm trên 50% tổng dư nợ tất cả các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay.”

Theo đó, NĐ 20 đã thay đổi cách tính để xác định các bên có QHLK, tập trung vào tổng dư nợ thực tế giữa các bên để xác định quan hệ liên kết, thay vì chỉ xét riêng một khoản vay cụ thể.

- Ngoài ra, tại điểm d này, NĐ 20 còn quy định thêm điểm d sẽ không áp dụng với các trường hợp là “(d.1): Nếu bên bảo lãnh hoặc cho vay là tổ chức tín dụng không có quan hệ điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp đi vay hoặc doanh nghiệp được bảo lãnh.” và (d.2): Nếu cả bên bảo lãnh/cho vay và doanh nghiệp đi vay đều không chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư của cùng một bên thứ ba theo một số điểm quy định trong khoản 2 Điều 5.

- Tại điểm k NĐ 20 quy định: “k) Các trường hợp khác trong đó doanh nghiệp (bao gồm cả chi nhánh hạch toán độc lập thực hiện kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp) chịu sự điều hành, kiểm soát, quyết định trên thực tế đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp kia”.

Theo đó, NĐ đã bổ sung thêm đối tượng là chi nhánh hạch toán độc lập. Việc bổ sung này nhằm đảm bảo rằng nếu một chi nhánh hạch toán độc lập có vai trò kiểm soát, điều hành hoạt động của một doanh nghiệp khác, thì mối quan hệ này cũng bị coi là quan hệ liên kết, nhằm tránh việc các doanh nghiệp lợi dụng chi nhánh hạch toán độc lập để thực hiện giao dịch liên kết nhằm chuyển giá, trốn thuế.

2. Bộ Tài chính đề xuất giảm 30% tiền thuê đất năm 2025

- Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Nghị định quy định việc giảm tiền thuê đất năm 2025, trong đó đề xuất giảm 30% tiền thuê đất phải nộp, áp dụng cho người sử dụng đất được Nhà nước cho thuê đất trực tiếp, đang thuê đất theo hình thức trả tiền hằng năm.

- Mức giảm tiền thuê đất được tính trên số tiền thuê đất phải nộp của năm 2025 được tính theo quy định của pháp luật về tiền thuê đất. Không thực hiện giảm trên số tiền thuê đất còn nợ của các năm trước năm 2025 và tiền chậm nộp (nếu có). Trường hợp người sử dụng đất đang được giảm tiền thuê đất theo quy định hoặc/và khấu trừ tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng theo quy định của pháp luật về tiền thuê đất thì mức giảm tiền thuê đất theo quy định trên được tính trên số tiền thuê đất phải nộp (nếu có) sau khi đã được giảm hoặc/và khấu trừ theo quy định của pháp luật.

- Đề xuất này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết 233/NQ-CP. Nội dung Nghị định chính thức sẽ được BPC cập nhật sau khi được ban hành.

3. Quy định mới về mua, thuê mua nhà hình thành trong tương lai

Về việc mua, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đã có một số điều chỉnh, thay đổi như sau:

- Về việc đặt cọc: Theo khoản 5 Điều 23 Luật KDBĐS 2023, người dân khi đặt cọc mua nhà ở hình thành trong tương lai chỉ phải đặt cọc không quá 5% giá bán, giá thuê mua nhà ở, công trình hình thành trong tương lai khi chúng đủ điều kiện đưa vào kinh doanh như có giấy phép xây dựng, thông báo khởi công xây dựng, giấy tờ về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất…

- Giảm tiền thanh toán trước: Luật KDBĐS 2023 cũng có quy định mới về thanh toán tiền mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai. Cụ thể, các bên thực hiện thanh toán nhiều lần tiền mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai nhưng:

• Thanh toán lần đầu không quá 30% hợp đồng gồm cả tiền cọc (quy định cũ không bao gồm tiền cọc).
• Những lần tiếp theo phù hợp tiến độ xây dựng nhưng không quá 70% giá trị hợp đồng khi chưa bàn giao nhà cho khách (như vậy so với quy định cũ, Luật KDBĐS 2023 đã bổ sung căn cứ là phần diện tích sàn xây dựng trong công trình cho bên mua).
• Bên bán là tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài thì không quá 50% giá trị hợp đồng.
• Nếu bên mua, thuê mua chưa được cấp sổ hồng thì không được thu quá 95% giá trị hợp đồng; giá trị còn lại sẽ được thanh toán khi người mua được cấp sổ hồng.

4. Từ 18/2/2025: Bãi bỏ quy định miễn thuế hàng nhập khẩu dưới 1 triệu đồng gửi qua chuyển phát nhanh

- Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 01/2025/QĐ-TTg, chính thức bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 78/2010/QĐ-TTg về mức giá trị hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh được miễn thuế. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 18/2/2025.

- Theo quy định trước đây, hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh có giá trị từ 1 triệu đồng trở xuống được miễn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng, trong khi hàng hóa có giá trị cao hơn phải nộp thuế. Tuy nhiên, với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và hệ thống quản lý hải quan hiện đại, việc duy trì chính sách miễn thuế này không còn phù hợp.

- Việc bãi bỏ Quyết định 78/2010/QĐ-TTg giúp đồng bộ chính sách thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ đối với hàng hóa nhập khẩu, tạo môi trường cạnh tranh công bằng với hàng hóa sản xuất trong nước. Đồng thời, hệ thống khai hải quan điện tử hiện nay đã cho phép tự động hóa, đơn giản hóa thủ tục thông quan, giúp việc quản lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu qua chuyển phát nhanh trở nên chặt chẽ và hiệu quả hơn.

5. Không phải đổi đăng ký xe khi chuyển nơi cư trú
- Trước đây, khoản 3 Điều 6 Thông tư 24/2023/TT-BCA quy định, trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày thay đổi địa chỉ trụ sở, nơi cư trú sang tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác chủ xe phải đến cơ quan đăng ký xe để làm thủ tục cấp đổi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe.

- Tuy nhiên, theo Điều 6 Thông tư 79/2024/TT-BCA, trách nhiệm đổi đăng ký xe khi chủ xe thay đổi nơi cư trú đã được bãi bỏ.

- Chủ xe chỉ phải đến cơ quan đăng ký xe để làm thủ tục đổi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe trong trường hợp thay đổi thông tin về tên chủ xe, số định danh của chủ xe hoặc khi hết thời hạn chứng nhận đăng ký xe theo quy định.
- Nếu có nhu cầu, chủ xe vẫn được đổi chứng nhận đăng ký xe theo địa chỉ mới theo quy định tại khoản 4 Điều 18 Thông tư 79/2024/TT-BCA.

Ban Pháp Chế - TPCH